Izjava visoke predstavnice Ketrin Ešton u ime Evropske unije povodom 26. juna, Međunarodnog dana UN podrške žrtvama torture

Danas, na Međunarodni dan podrške žrtvama torture, EU je odlučila da intenzivira napore usmjerene ka obezbjeđivanju svijeta bez torture i drugih oblika svirepog, nehumanog i ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja.

Tortura je užasno odstupanje od naše humanosti, digniteta i vrijednosti – gdje god i u bilo kom obliku, tortura predstavlja zlodjelo.

Univerzalna zabrana torture je čvrsto utemeljena u međunarodnom pravu. Tortura se mora ukinuti, a tamo gdje je i dalje prisutna, moramo učiniti sve u našoj moći da žrtvama povratimo fizičko i psihičko zdravlje. Države moraju da preduzmu istrajne, odlučne i djelotvorne mjere na sprečavanju i borbi protiv svakog oblika torture i svirepog, nehumanog i ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja. Isto tako, države moraju da se postaraju da svi počinioci takvih djela budu privedeni licu pravde. Evropska unija apeluje na sve države svijeta da se pridruže 27 članica EU i pristupe Konvenciji o zabrani torture i ostalih oblika svirepog, nehumanog ili ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja iz 1984. godine. Danas, pedesetak zemalja u svijetu još uvijek nisu postale strane ugovornice Konvencija, a gotovo polovina od 150 ugovornica još uvijek nisu pune potpisnice. EU takođe apeluje da pristupe fakultativnom protokolu uz Konvenciju, koji omogućava nezavisne obilaske i utvrđivanje torture. Sve države imaju obavezu da žrtvama torture obezbijede pravni lijek, pravičnu i adekvatnu naknadu i odgovarajuću rehabilitaciju. EU takođe snažno podstiče države ugovornice ovog protokola da preduzmu djelotvorne mjere na uspostavljanju nacionalnih mehanizama prevencije torture u pritvorskim objektima.

EU apeluje na države da priznaju ulogu i autoritet Komiteta protiv torture u pogledu prijema i razmatranja individualnih saopštenja. EU poziva države koje su zvanično izrazile rezerve u pogledu rada Komiteta da je povuku.

Evropska unija već dugo daje političku težinu – i materijalne resurse – borbi i prevenciji torture i rehabilitacicji žrtava torture. Kroz evropski instrument za demokratiju i ljudska prava, ona je u svijetu vodeći izvor finansiranja projekata na rehabilitaciji žrtava torture i globalne borbe protiv torture, koje realizuju organizacije civilnog društva. U periodu 2007 – 2010, uložila je skoro 50 miliona evra u više od 80 projekata širom svijeta. Na primjer, pomogla je veliku kampanju na boljem shvatanju i informisanosti o torturi i zlostavljanju lica sa fizičkim i mentalnim invaliditetom.

Na Generalnoj skupštini UN i Savjetu UN za ljudska prava, EU će i dalje podržavati borbu protiv torture. U potpunosti podržava vođstvo Ujedinjenih nacija. U tom kontekstu, države članice EU su uvijek bile jedan od sponzora rezolucija UN. EU pozdravlja imenovanje Huana Mandeza na mjesto novog specijalnog izvjestioca UN za torturu, kao i rad Kancelarije visokog predstavnika za ljudska prava, Komiteta protiv torture i Potkomiteta za prevenciju torture, kao i Dobrovoljnog fonda UN za žrtve torture.

EU odaje priznanje mnogim nevladinim organizacijama i pojedincima koji rade na prevenciji torture i ublažavanju patnje žrtava za njihova istrajna i često herojska nastojanja. EU zna, kao što je rekao Mahatma Gandi, da se torturom nikada ne može postići cilj: „Možete me baciti u lance, možete me mučiti, možete čak i uništiti ovo tijelo, ali nikada nećete zatočiti moj um“. Iako tortura i dalje postoji, borićemo se protiv nje: svijet bez torture je naš zajednički cilj.