Šta je EU?

EU flag

EU institutions

Evropska unija (EU) nije savezna država kao što su to Sjedinjene Američke Države; nije niti isključivo međuvladina organizacija kao što su to Ujedinjene nacije. Evropska unija je zapravo jedinstvena. Njezine države članice ostaju nezavisne, suverene nacije, no ujedinjuju svoj suverenitet – i tako postižu puno veću kolektivnu snagu i uticaj na svjetskoj sceni kakav same ne bi mogle ostvariti.

Ujedinjavanje suvereniteta znači, u praksi, da države članice prenose neke od svojih nadležnosti za donošenje odluka na zajedničke institucije koje su stvorile kako bi se odluke o specifičnim pitanjima od zajedničkog interesa mogle donositi demokratski na evropskom nivou.

Uopšteno govoreći, proces donošenja odluka u Evropskoj uniji i postupak zajedničkog odlučivanja uključuju tri glavne institucije:

Ovaj “institucionalni trokut” kreira politike i zakone koji se primjenjuju širom EU. U načelu, Komisija predlaže novo zakonodavstvo, a Parlament i Savjet ga donose.

Druge dvije institucije koje imaju odlučnu ulogu su Sud Evropskih zajednica koji podržava vladavinu evropskoga prava, te Revizorski sud koji provjerava finansiranje aktivnosti Unije.

Ovlaštenja i odgovornosti ovih institucija propisani su Ugovorima koji su osnova za sve što EU radi. Oni takođe propisuju pravila i postupke koje institucije EU moraju poštivati. S Ugovorima su se saglasili predsjednici i/ili predsjednici vlada svih država članica Unije, a ratifikovali su ih njihovi parlamenti.

Osim svojih institucija, EU ima i brojna druga tijela koja imaju specijalizovane uloge:

Osim toga, specijalizovane agencije osnovane su kako bi se bavile tehničkim, naučnim ili upravljačkim zadacima.