Ključni nalazi Izvještaja o napretku za Bosnu i Hercegovini za 2012. godinu

Izvještaj o napretku za Bosni i Hercegovinu je dio paketa proširenja za 2012. godinu koji je usvojila Evropska komisija 10. oktobra. Komisija je zaključila da je Bosna i Hercegovina napravila ograničen napredak ka ispunjavanju političkih kriterija i kreiranja funkcionalnijih, više koordinisanih i održivih institucionalnih struktura. Još uvijek ne postoji zajednička vizija političkih predstavnika o opštem pravcu i budućnosti zemlje i njenog institucionalnog uređenja. Potreba za djelotvornim mehanizmom koordinacije između različitih nivoa vlasti o pitanjima EU je i dalje od prioritetnog značaja, kao što je i ispunjavanje uslova za stupanje na snagu Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju i podnošenje kredibilnog zahtjeva za članstvo. U tom pogledu, poražavajuće je da su dosadašnji rezultati i dalje ispod očekivanih. Zajednički ured specijalnog predstavnika EU i Delegacija EU u Bosni i Hercegovini preuzeo je inicijativu u brojnim područjima u cilju realizacije ciljeva programa EU. U tom pogledu, EU će nastaviti sa pružanjem jače podrške institucijama u zemlji.

Politički kriteriji

Bosna i Hercegovina je napravila ograničen napredak na rješavanju političkih kriterija za članstvo u EU. U Briselu je u junu otvoren dijalog na visokom nivou o procesu pristupanja u cilju razmatranja uslova za pristupanje EU. Potreba za djelotvornim mehanizmom koordinacije o pitanjima EU je i dalje od prioritetnog značaja za razmatranje kako bi zemlja mogla da govori jednim glasom o pitanjima EU i djelotvorno iskoristi pretpristupnu pomoć EU. Prvi rok [31. avgust] o kom su se 27. juna usaglasili svi učesnici Dijaloga na visokom nivou nije ispoštovan. Odluka Evropskog suda za ljudska prava u predmetu Sejdić-Finci u pogledu usaglašenosti Ustava sa Evropskom konvencijom o ljudskim pravima mora se provesti bez dodatnog odgađanja. Nakon opštih izbora u oktobru 2010. godine, vlasti na državnom nivou uspostavljene su u februaru 2012. godine. Vlasti na državnom nivou i u Federaciji BiH su započele reorganizaciju, ali ishod je neizvjestan zbog političkih nesuglasica i pravnih nejasnoća. Parlamentarna skupština je u početku učinila napredak usvajanjem pravne regulative koja se odnosi na pitanja EU, konkretno usvajanjem Zakona o državnoj pomoći i Zakona o popisu stanovništva i domaćinstava. Međutim, oni se još uvijek ne primjenjuju. Uspostavljanje Vijeća za državnu pomoć, pridržavanje principa EU o javnim preduzećima i sveobuhvatan popis državne pomoći tek treba da budu realizovani kako bi se izvršile obaveze prema sporazumima sa EU. Jačanje funkcionisanja i koordinacije institucija na svim nivoima je i dalje pitanje koje je od prioritetnog značaja za razmatranje.

Nastavljeno je sa realizacijom Strategije reforme javne uprave, ali je koordinacija između različitih uprava na svim nivoima i dalje slaba, a izostala je i neophodna politička podrška za reformu javne uprave. Smanjenje finansijskih sredstava za rad Ureda ombudsmena je negativno uticalo na njegovu djelotvornost. Potreba za sveobuhvatnom reformom je prepoznata i u okviru Strukturiranog dijaloga o pravosuđu, koji je pokrenut u junu 2011. godine. Ostvaren je napredak u oblasti reforme pravosudnog sistema, te uključujući realizaciju strategije reforme sektora pravosuđa i državne strategije za rad na predmetima ratnih zločina. Međutim, politički napadi i dalje utiču na nezavisnost pravosuđa. Bosna i Hercegovina je ostvarila ograničen napredak po pitanjima korupcije, koja je i dalje ozbiljan problem i zastupljena je u mnogim sferama javnog i privatnog sektora.

Postignut je značajan napredak u pogledu Sarajevske deklaracije o povratku izbjeglica i raseljenih lica. S druge strane, usprkos određenog napretka na realizaciji Strategije za Rome, romska manjina se i dalje suočava sa veoma teškim uslovima života i diskriminacijom. I dalje je prisutan politički pritisak na medije i polarizacija medija po političkoj i nacionalnoj osnovi. Sve više je nastojanja da se potkopa nezavisnost Regulatorne agencije za komunikacije i javnih RTV servisa. Postignut je neznatan napredak na uvođenju inkluzije u škole. U svjetlu pristupanja Hrvatske u EU u julu 2013. godine, hitno je neophodno riješiti pitanja granica, trgovine i saobraćaja. 

Ekonomski kriteriji

Bosna i Hercegovina je postigla mali napredak na daljnjem uspostavljanju funkcionalne tržišne ekonomije. Neophodni su značajni daljnji napori na provođenju reformi kako bi se zemlja mogla dugoročno gledano nositi sa pritiskom konkurencije i snagama na tržištu Unije. Ekonomski oporavak Bosne i Hercegovine je stagnirao tokom 2012. godine usljed pogoršane situacije na globalnom planu. Nezaposlenost je i dalje vrlo visoka. Došlo je do pomanjkanja konsenzusa o osnovnim pitanjima ekonomske i fiskalne politike što je otežalo napredak na provođenju reformi u zemlji.

Novi ‘Stand-by’ aranžman sa Međunarodnim monetarnim fondom je usaglašen u septembru. Međutim, angažovanost na strukturnim reformama i valjanim javnim finansijama je i dalje slaba, a loš je i kvalitet javnih finansija. Poslovni ambijent još uvijek trpi zbog administrativne neefikasnosti, nesigurnosti izvršenja ugovora i slabe vladavine zakona. Planirana privatizacija, reorganizacija javnih preduzeća i liberalizacija mrežne industrije nisu se makli sa mrtve tačke već četvrtu godinu za redom. I dalje su neophodni znatni napori kako bi se uspostavio jedinstven ekonomski prostor.  

Pravna regulativa EU

Postignut je određeni napredak na usaglašavanju pravne regulative, politika i kapaciteta u zemlji sa evropskim standardima u oblastima kao što su slobodno kretanje roba, konkurentnost/državna pomoć, intelektualno vlasništvo, istraživanje, te niz pitanja iz oblasti pravosuđa, slobode i bezbjednosti.

Nedovoljan je napredak u drugim oblastima, kao što je slobodno kretanje ljudi i usluga, carina i porezi, javne nabavke, zapošljavanje i socijalna pitanja, obrazovanje, kultura, industrija i MSP, poljoprivreda i ribarstvo, sigurnost hrane, veterinarski i fitosanitarni sektor, životna sredina, saobraćaj, energetika, informaciono društvo, finansijska kontrola i statistika.

EU – BOSNA I HERCEGOVINA: VAŽNI DATUMI

1999: EU predlaže novi proces o stabilizaciji i pridruživanju za pet zemalja Jugoistočne Evrope

Juni 2000: Evropsko vijeće konstatuje da su sve zemlje u procesu stabilizacije i pridruživanja potencijalni kandidati za članstvo u EU.

Juni 2003: Samit u Solunu; potvrđena je evropska perspektiva Zapadnog Balkana

Juni 2008: Potpisivanje SSP-a i Prelaznog sporazuma o trgovini i pitanjima koji se odnose na trgovinu

Decembar 2010: Bezvizni režim u zemlje Šengena za građane Bosne i Hercegovine

Juni 2011: Otvaranje Strukturalnog dijaloga o pravosuđu s ciljem daljnjeg konsolidovanja pravosudnog sistema u Bosni i Hercegovini

Septembar 2011: Jačanje uloge EU u Bosni i Hercegovini nakon razdvajanja mandata specijalnog predstavnika EU od Ureda Visokog predstavnika

Juni 2012: Otvaranje Dijaloga na visokom nivou o procesu pristupanja za razmatranje uslova pristupanja EU

Više informacija dostupno na:

http://ec.europa.eu/enlargement/countries/strategy-and-progress-report/index_en.htm